Cyganka Velari – sztanga z portem językowym Hard

Cyganka 

Zgodnie z filozofią marki Velari „Guide with Grace”, wędzidło zostało zaprojektowane tak, aby wspierać jasną i zrozumiałą komunikację bez stosowania nadmiernej siły. Odpowiednio dobrana konstrukcja pozwala przekazywać koniowi czytelne sygnały, jednocześnie uwzględniając jego indywidualną wrażliwość, anatomię pyska oraz preferencje dotyczące rodzaju kontaktu.

W tym modelu każdy element pełni inną funkcję: cyganka odpowiada za działanie dźwigniowe, luźne kółka zapewniają większą swobodę ruchu ścięgierza w pysku, twarda sztanga Flex Hard zapewnia bardziej stabilny i bezpośredni kontakt, a port językowy zmienia rozkład nacisku i pozostawia więcej przestrzeni dla języka.

Jak działa cyganka?

Cyganka jest wędzidłem wykorzystującym działanie dźwigniowe. Przez specjalne otwory w bokach wędzidła prowadzone są paski cyganki, które łączą wodze z ogłowiem. Podczas działania wodzy napięcie nie jest przekazywane wyłącznie bezpośrednio na ścięgierz. Mechanizm cyganki powoduje również działanie na potylicę oraz kąciki pyska, dzięki czemu niewielki ruch ręki może dawać bardziej zdecydowany sygnał niż w klasycznym wędzidle bez dźwigni.

Może to być pomocne u koni, które:

• mocno opierają się na ręce,
• stają się ciężkie na kontakcie,
• ignorują delikatniejsze półparady,
• w szybszej pracy potrzebują wyraźniejszego sygnału,
• wymagają większej kontroli przy zachowaniu precyzyjnego prowadzenia.

Cyganka nie działa jednak tak samo jak Pelham. Oba wędzidła wykorzystują działanie dźwigniowe, ale osiągają je poprzez inną konstrukcję. W Pelhamie dźwignię tworzą czanki, a ważną częścią układu jest także łańcuszek działający w bruździe podbródkowej.
W cygance dźwignia powstaje poprzez system pasków przechodzących przez boki wędzidła i połączonych z ogłowiem. Nie ma tutaj klasycznego działania łańcuszka munsztukowego charakterystycznego dla Pelhamu.

Dlaczego cygankę warto stosować na dwóch wodzach?

Najbardziej precyzyjne wykorzystanie cyganki umożliwiają dwie pary wodzy. Jedna para może działać bardziej bezpośrednio na wędzidło, natomiast druga obsługuje mechanizm cyganki i uruchamia dodatkowe działanie dźwigniowe.

Pozwala to jeźdźcowi zdecydować, kiedy potrzebuje zwykłego kontaktu, a kiedy chce wykorzystać mocniejsze działanie konstrukcji gag. Dzięki temu dodatkowa dźwignia nie musi działać przy każdej pomocy wodzy, co daje znacznie większą precyzję niż stałe korzystanie wyłącznie z wodzy cyganki.

Jak działają boki typu Loose Ring? 

Boki typu Loose Ring, czyli luźne kółka, pozwalają ścięgierzowi na większą swobodę ruchu niż stałe boki np. oliwkowe czy z wąsami.
Kółka mogą obracać się niezależnie względem ścięgierza, dzięki czemu wędzidło jest bardziej ruchome w pysku i nie stabilizuje go tak mocno po bokach. Taka konstrukcja może odpowiadać koniom, które preferują bardziej ruchome wędzidło, lubią aktywnie pracować językiem i żuchwą oraz nie czują się komfortowo na mocno ustabilizowanych bokach.

Luźne kółka pozwalają również na bardziej niezależne przekazywanie sygnałów z prawej i lewej wodzy. Jednocześnie nie zapewniają dodatkowego prowadzenia bocznego – podczas skrętu nie opierają się o policzek tak jak pełne wąsy.

Połączenie mechanizmu cyganki z bokami Loose Ring będzie odpowiednie dla konia, który potrzebuje dodatkowego działania dźwigniowego, ale jednocześnie preferuje większą ruchomość wędzidła w pysku.

Jak działa sztanga Flex Hard?

Hard oznacza twardszą i bardziej stabilną wersję syntetycznego ścięgierza. Nie oznacza to automatycznie „ostrego wędzidła” – określenie Hard odnosi się przede wszystkim do mniejszej elastyczności samego materiału.

W porównaniu z wersją Soft sztanga Hard jest mniej podatna na uginanie pod wpływem kontaktu, dzięki czemu zachowuje bardziej stały kształt w pysku i przekazuje pomoce wodzy w sposób bardziej bezpośredni i jednoznaczny. Takie rozwiązanie może odpowiadać koniom, które preferują stabilne, jednoczęściowe ścięgierza, ale na bardzo miękkich wędzidłach zaczynają opierać się na ręce, „wisieć” na kontakcie lub potrzebują bardziej czytelnego sygnału.

Warto jednak pamiętać, że Hard określa twardość ścięgierza, a nie siłę działania całej cyganki. Siła całego wędzidła nadal zależy od działania i sposobu użycia wodzy oraz ręki jeźdźca.

Co daje port językowy?

Środkowa część sztangi została wyprofilowana tak, aby stworzyć port językowy, czyli dodatkową przestrzeń dla centralnej części języka.
W klasycznej prostej sztandze język znajduje się bezpośrednio pod całym ścięgierzem i przejmuje znaczną część nacisku. Port pozwala pozostawić mu więcej miejsca i może ograniczyć nacisk na jego środkową część. Nie oznacza to jednak, że wędzidło przestaje działać. Zmienia się przede wszystkim rozkład nacisku w pysku – wraz z większą przestrzenią dla języka większy udział mogą przejąć bezzębne części żuchwy.

Port może być interesującym rozwiązaniem dla koni, które źle tolerują duży nacisk na język i reagują poprzez:

• wysuwanie języka,
• przekładanie języka nad wędzidłem,
• napieranie językiem na ścięgierz,
• intensywne otwieranie pyska,
• próby stworzenia sobie większej przestrzeni w pysku.

Takie zachowania nie zawsze wynikają jednak wyłącznie z rodzaju wędzidła. Warto również sprawdzić stan uzębienia, szerokość i wysokość zawieszenia wędzidła, ilość miejsca w pysku oraz sposób działania ręki jeźdźca.

Wędzidło szczególnie dobrze sprawdzi się u:

• koni mocno opierających się na ręce,
• koni robiących się ciężkimi na kontakcie,
• koni ignorujących delikatniejsze półparady,
• koni wymagających dodatkowej kontroli w bardziej dynamicznej pracy,
• koni mających tendencję do opierania się na bardzo miękkich, elastycznych wędzidłach,
• koni lubiących większą swobodę języka i żuchwy,
• koni preferujących stabilne sztangi,
• koni wrażliwych na nacisk na centralną część języka,
• koni, które potrzebują bardziej stabilnego i bezpośredniego ścięgierza niż Flex Soft.

Cyganka jest rozwiązaniem dla świadomych i doświadczonych jeźdźców rozumiejących działanie wędzideł dźwigniowych.

Jeździec powinien potrafić nie tylko precyzyjnie zastosować mocniejszą pomoc, ale przede wszystkim natychmiast ją odpuścić po uzyskaniu oczekiwanej reakcji. Nie powinno się stosować cyganki wyłącznie dlatego, że koń jest „silny”. Jeżeli problem z kontaktem pojawia się nagle lub stopniowo narasta, warto najpierw wykluczyć ból, problemy stomatologiczne, niedopasowanie sprzętu oraz trudności szkoleniowe.

Wskazówki LOFT Horse & Rider

• Cyganka = dźwignia. Działanie wodzy poprzez paski cyganki wpływa nie tylko na ścięgierz, ale również na potylicę.
• Loose Ring = większa swoboda. Luźne kółka pozwalają ścięgierzowi na więcej ruchu w pysku niż wąsy i oliwka, i mogą odpowiadać koniom, które preferują bardziej elastyczne, ruchome połączenie z ręką.
• Hard = większa stabilność. Sztanga mniej ugina się pod wpływem kontaktu niż wariant Soft, dzięki czemu daje bardziej bezpośredni i jednoznaczny sygnał.
• Sztanga = brak przegubów. Może odpowiadać koniom, które preferują spokojne, mało ruchome wędzidła.
• Port językowy = więcej przestrzeni dla języka, ale nie oznacza automatycznie łagodniejszego działania całego wędzidła.
• Przy cygance dwie pary wodzy pozwalają oddzielić działanie bezpośrednie od dodatkowego działania dźwigniowego i znacznie precyzyjniej dozować pomoc.
• Grubość 20 mm należy zawsze oceniać w odniesieniu do anatomii pyska. Grubsze wędzidło nie oznacza automatycznie łagodniejszego.
• Po zmianie wędzidła obserwuj pracę języka, żucie, przełykanie, zamknięcie pyska, napięcie żuchwy, reakcję na półparady oraz jakość całego kontaktu.

Pielęgnacja

Po każdej jeździe należy dokładnie opłukać wędzidło z resztek śliny i paszy, a następnie pozostawić do wyschnięcia.

Syntetyczny ścięgierz należy regularnie kontrolować pod kątem śladów zębów, nacięć, pęknięć, deformacji oraz powstawania ostrych krawędzi. Jest to szczególnie istotne w przypadku miększych materiałów u koni mających tendencję do intensywnego gryzienia wędzidła.

Nie należy stosować agresywnych detergentów ani materiałów ściernych. Wędzidło należy przechowywać w suchym miejscu.

• Rodzaj boków:  cyganka na luźnych kółkach
• Rodzaj ścięgierza: sztanga z portem językowym
• Wersja ścięgierza: Flex Hard
• Grubość ścięgierza: 20 mm
• Dostępne szerokości: 11,5 cm, 12,5 cm, 13,5 cm, 14,5 cm